AB'den Türkiye uyarı, Güney'e dayanışma

Avrupa Komisyonu, bugün yayımladığı Türkiye ilerleme raporunda Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki sondaj çalışmalarını “yasa dışı” diye nitelendirdi, Güney Kıbrıs’a ise dayanışma belirtti Avrupa Komisyonu Türkiye İlerleme Raporu'nu açıkladı. Raporda, AB Komisyonu, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki sondaj çalışmalarını “yasa dışı” şeklinde nitelendirerek, Ankara’nın “iyi komşuluk ilişkilerine riayet etmesi” çağrısında bulundu. Avrupa Komisyonu’nun bugün yayımlanan Türkiye ilerleme raporu Rum basınında geniş yer aldı. “MEB İçin Komisyonun Yanıtı” başlıklı haberinde Avrupa Komisyonu’nun dün yayımlanan Türkiye ile ilgili ilerleme raporunda önerilerde bulunduğunu yazan Fileleftheros gazetesi, Doğu Akdeniz’deki gerginliğe ilişkin sorumluğun Türkiye’de olduğunu kaydetti. Brüksel’in, Güney Kıbrıs’ın tek yanlı ilan ettiği Münhasır Ekonomik Bölge içerisindeki “yasa dışı faaliyetlerine” ilişkin olarak Anakara’ya net mesajlar gönderdiğini yazan gazete, Türkiye’ye karşı eş zamanlı tedbir alınması ihtimalinin açık bırakıldığını ve Güney Kıbrıs’a yönelik dayanışmanın da ifade edildiğini yazdı. Türkiye ile ilgili ilerleme raporunu ifşa eden gazete, yayımlanan raporun, Türkiye’nin bölge içerisindeki “yasadışı faaliyetlerinin” koyu renklerle tasvir ettiğini belirtti. Bu gelişmenin, istediğini özlü şekilde alan Rum Yönetimi’ni büyük ölçüde memnun ettiğini yazan gazete, Rum Yönetimi’nin, AB ortaklarından güçlü bir destek aldığına da dikkat çekti. Haberinde, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis’in Brüksel temaslarının ayrıntılarını da veren gazete, Rum liderin dün Avrupa Konseyi Başkanı Donald Tusk ile yaptığı görüşmede, Türkiye’ye yaptırım uygulanması konusunu da gündeme getirdiğini belirtti. Gazete, Türkiye’nin de “elleri bağlı oturmadığını” ve TC Dışişleri Bakanlığı’nın Brüksel’e heyet yolladığını yazdı. Türkiye’nin, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis’in Brüksel’e gidişinden 24 saat önce, Büyükelçi Çağatay Erciyes başkanlığındaki TC Dışişleri Bakanlığı heyetini Brüksel’e gönderdiğini kaydetti. Türkiye’nin, Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker ile Avrupa Birliği'nin Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini’nin ofislerine ve AB üye ülkelere belge ve harita sunarak Kıbrıs MEB’i içerisindeki yasal haklarını ve çıkarlarını yinelediğini belirtti. Haberde, Erciyes’in, Clara Martinez Alberola, Richard Szostak, Angelina Eichhorst, Christian Danielsson gibi isimlerle görüştüğü ifade edildi. Gazete, Avrupa Komisyonu’nun raporunun içeriğine ayrıntılı bir şekilde yer verdi. Habere göre, Türkiye için “Kıbrıs Cumhuriyeti’nin, Kıbrıs MEB’indeki yataklardan faydalanması hakkını ret etmeye devam ediyor” ifadesi kullanıldı. Bu konuda ayrıca Türkiye’nin Mayıs 2019’da, bir savaş gemisiyle birlikte sondaj platformunu Güney Kıbrıs’ın sözde “MEB”ine gönderdiği ve gerilimi tırmandırdığından da söz edildiğini yazan gazete, AB’nin Türkiye’ye “Güney Kıbrıs’ın, araştırma yapması ve doğal kaynaklarından faydalanılması konusundaki egemenlik haklarına saygı duyulması” çağrısında bulunduğu kaydedildi. Haber göre, raporda ayrıca “uygun yanıtın verileceği Türkiye’ye her türlü yasa dışı faaliyetten kaçınması için çağrı yapıldı” ve Güney Kıbrıs’a da destek belirtildi. AB’ye üye ülkelerin kara suları ve hava sahalarına ilişkin egemenlik haklarına da vurgu yapılan raporda, Avrupa Konseyi’nin Mart 2018’de Türkiye’nin faaliyetlerini kınadığı da anımsatıldı. Raporda, Türkiye’nin Kıbrıs sorununa ilişkin olası müzakerelerin yeniden başlaması için BM’nin ilgili taraflarla istişarelerde bulunmasına yönelik yenilenmiş çabaları selamladığına işaret edildi. Türkiye’nin, Kıbrıs sorununa adil, bütünlüklü ve yaşayabilir bir çözüm bulunmasına yönelik müzakereleri aktif bir şekilde desteklemesinin beklendiği de dile getirildi. Gazete raporda ayrıca Türkiye’nin yeni üyelik müzakere başlıklarının ileriye götürülmesinin söz konusu olmadığını, bununla birlikte Gümrük Birliği’nin de ilerlemesinin mümkün olmadığının ifade edildiğini yazdı. Öte yandan raporda önceki senelerde olduğu gibi Türkiye'de insan hakları ve demokrasi konularında ciddi bir gerileme olduğu belirtilirken ilk defa ekonomi ve serbest piyasa konusunda endişeler öne çıkarıldı. Avrupa Komisyonu'nun bugüne kadar müzakereye açılmış 16 başlıktan 10 tanesinde bir önceki yıla oranla ilerleme kaydedilmediği ifade edildi.   Temel hak ve özgürlükler, adalet, içişleri, ekonomi gibi alanlarda ise Türkiye'nin AB müktesebatından uzaklaştığına dikkat çekildi.   Türkiye'nin ek protokolden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini hatırlatan Avrupa Komisyonu, Ankara'nın Güney Kıbrıs Rum kesimini tanımamaya devam ettiğine dikkat çekti.  Raporu yayınlayan, Avrupa Komisyonu’nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Johannes Hahn, Türkiye’de insan hakları ihlallerinin derinleştiğini ve ekonomi dahil birçok alanda ‘geriye gidildiğini’ söyledi. Hahn, ‘Türkiye AB’den uzaklaşmaya devam ediyor” dedi. Ankara ile yapılan mülteci anlaşmasından memnun olduklarını belirten Hahn, “Ortak çıkarlarımız doğrultusunda işbirliğimiz devam ediyor” diye konuştu. Avrupa Komisyonu’nun raporunda ilk kez ekonomide piyasa ekonomisinin işleyişine dair endişe vurgusu yapıldı. Raporda yerel seçimlere de geniş yer ayrıldı. Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) İstanbul’daki seçimleri yenileme kararı ile Güneydoğu'da bazı belediye başkanlıklarının ikinci gelen adaya verilmesinin “ciddi endişe kaynağı” olduğu ifade edildi. Türkiye’nin yargı sisteminde “ciddi geriye gidiş” bulunduğu ve önceki raporlardaki tavsiyelere de uyulmadığı savunulan raporda, “yargı üzerinde siyasi baskı ve yıldırmaya yönelik faaliyetler” olduğu iddia edildi.